browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

Pocysterski Zespół Klasztorno- Pałacowy w Rudach

DSC_0100

Rudy to niewielka miejscowość leżąca niedaleko Rybnika, w dolnym biegu rzeki Rudy. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z połowy XIIIw kiedy powstał tam pierwszy klasztor zniszczony przez Tatarów w 1241r.

rudy
Wkrótce, jeszcze w XIIIw ponownie przybyli do Rud Cystersi z Jędrzejowa i w 1252r rozpoczęli, trwająca trzy lata, budowę klasztoru. Zostali sprowadzeni do Rud przez księcia Władysława III Opolczyka.

DSC_0148

rudy

Cystersi sprawili, że w krótkim czasie rozwinęła się miejscowa gospodarka i osadnictwo. W okolicy Rud wybudowali stawy rybne, które zaopatrywały w ryby nie tylko klasztor, ale i okoliczne wsie. Poza tym zakonnicy zajmowali się: sadownictwem, leśnictwem, bartnictwem oraz hodowlą owiec, trzody i bydła.

Palac_-_klasztor_cystersow_263116_Fotopolska-Eu-1Palac_-_klasztor_cystersow_1036628_Fotopolska-Eu-1

Ponadto klasztor był ośrodkiem kulturalnym i naukowym.
To dzięki Cystersom powstało w 1744r gimnazjum oraz bogata biblioteka, a sami zakonnicy zajmowali się przepisywaniem ksiąg.
Wnetrza_palacowe_124160_Fotopolska-Eu-1Wnetrza_palacowe_124166_Fotopolska-Eu-1
20140809_163418

W połowie XIIIw Cystersi wybudowali pierwszy, tymczasowy kościół, a kolejny- stojący do dziś został konsekrowany w 1303r. Świątynia wybudowana została w stylu gotyckim na planie krzyża. Nie posiadała wieży, a wewnątrz mieściła trzy nawy oraz krzyżowo- żebrowe sklepienie.

Palac_-_klasztor_cystersow_724922_Fotopolska-Eu-1
2014-11-11 16.56.41
 
 
 
 
 
 
 
 
W XVIIw dokonano jej gruntownej przebudowy i m.in. dobudowano zakrystię. Z początkiem XVIIIw dobudowano do kościoła kaplicę z kryptą i gdy prace zmierzały ku końcowi wybuchł pożar.
2014-11-11 16.50.09
 
Podczas odbudowy zmieniono elewację frontową budynku poprzez połączenie go z nowo wybudowaną wieżą. Ściany świątyni pokryte zostały bogatą sztukaterią, a wnętrze otrzymało barokowy wystrój.

2014-11-11 16.49.27
 
 
 
 
 
Kolejny pożar miał miejsce w 1945r i po II wojnie światowej został odrestaurowany i przywrócono mu ponownie gotycki wygląd.
Wnetrza_palacowe_411976_Fotopolska-Eu-1
 

Od 1995r kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP w Rudach podniesiono do rangi diecezjalnego sanktuarium Matki Boskiej Rudzkiej.
20141111_134250

Cystersi to zakon kontemplacyjny reguły benedyktyńskiej i nie był nastawiony na duszpasterstwo, jednak na Śląsku trochę jakby zostali zmuszeni do przejęcia takiej działalności, gdyż brakowało księży a dodatkowo wielu podczas reformacji poddało się apostazji.

Wnetrza_palacowe_780355_Fotopolska-Eu-1

Wnetrza_palacowe_1138531_Fotopolska-Eu-1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Na terenie zajmowanym przez Cystersów Rudzkich znajdowało się wiele wiosek i dlatego świątynia w Rudach została kościołem parafialnym. Ciekawostką jest podanie, które mówi, ze pierwszym proboszczem w Rudach był Cysters z Jędrzejowa- ojciec Benedykt.20140809_16202920140809_16275920141111_134620

Klasztor cieszył się wieloma prawami: był wyjęty spod władzy sądowniczej księcia, otrzymał prawo polowania w okolicznych lasach, prawo do zakładania nowych wsi oraz do kolonizowania. Ponadto miał prawo prowadzić handel i rzemiosło.

Wnetrza_palacowe_1138530_Fotopolska-Eu-1
 
 
 
 
 
 
 
Szybko rosło znaczenie klasztoru rudzkiego i w XVIIw podczas rządów opata Andrzeja Emanueal Pospela powstała kuźnia, dwie fryszarki oraz fabryka drutu. W 1710r powstała w Rudach huta potażu, a w 1725r założono tam kuźnicę miedzi.20141111_134441

20140810_153550

Władze pruskie w 1810r dokonały kasaty klasztoru, a w budynkach klasztornych urządzono szpital wojskowy, który działał w latach 1813- 1814. Przebywali w nim m.in. śląscy żołnierze, którzy byli ranni w walkach z armią Napoleona.

Wnetrza_palacowe_1138533_Fotopolska-Eu-1
 
 
 
Zakonnicy musieli opuścić klasztor i większość zajęła się posługą duszpasterską. Z pozostałych 32 członków Zakonu część rozproszyła się po okolicznych wsiach, a część pozostała w Rudach.20140810_153921

Dobra Cysterskie w Rudach przejął książę von Hessel- Kassel i od 1820r klasztor stał się siedzibą książąt raciborskich aż do II wojny światowej.

Wnetrza_palacowe_1138537_Fotopolska-Eu-1
20140810_155715Wnetrza_palacowe_1138538_Fotopolska-Eu-1
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Książę Wiktor von Hohenlohe- Waldenburg- Schillingsfiirst, który otrzymał prawo używania tytułu von Ratibor przebudował klasztor na rezydencję magnacką. Wytyczono park, zburzono część budynków gospodarczych a po przebudowie pałac w Rudach miał 120 sal, gabinetów, pokoi gościnnych z łazienkami.Wnetrza_palacowe_1138534_Fotopolska-Eu-1
 
 
 
 
 
 
Gdy wojska radzieckie wkroczyły do Rud zajęły budynki i w styczniu 1945r wybuchł tam pożar, który totalnie zniszczył zabudowania.Wnetrza_palacowe_1138539_Fotopolska-Eu-1
66
 
 
 
 
Po wojnie nie bardzo śpieszono się z odbudową kompleksu pocysterskiego.
 
 
W 1950r zakończono odbudowę kościoła. Kolejnych prac porządkowych oraz częściowego odgruzowania dokonano w latach 70tych Xxw. Od 1989r do 1992r trwał remont kaplicy.
20140810_153213
 

W 1998r wojewoda katowicki w imieniu Skarbu Państwa przekazał wszystkie zabudowania pocysterskie łącznie z parkiem Diecezji Gliwickiej.

zz20140810_154333
 
 
 
 
 
Rozpoczęły się prace remontowe, których efektem są odremontowane budynki klasztorno- pałacowe i powstały tam Diecezjalny Ośrodek Formacyjno- Edukacyjny.Palac_-_klasztor_cystersow_124170_Fotopolska-Eu-1
Uporządkowano i odtworzono przyklasztorny park, który stał się terenem rekreacyjnym. W 1993r utworzono Park Krajobrazowy „ Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich” w skład którego wszedł park.20140810_154908

20140810_153958

Piękny, odnowiony obiekt udostępniony jest do zwiedzania. Widziałam go przed remontem zarówno z zewnątrz jak i wewnątrz a niedawno jak wygląda obecnie i jestem pod wrażeniem.

oooo
20140810_154040
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
CIEKAWOSTKA

Opactwo Cystersów w Rudach posiadało w herbie litery MORS nawiązujące symboliką do macierzystego klasztoru- francuskiego Morimod. Po trzech dekadach owocnego funkcjonowania na Ziemi Raciborskiej, opactwo to dało początek kolejnemu klasztorowi cysterskiemu w Jemielnicy.

20140810_155109
20140810_153451
 
 
Polecam wycieczkę po parku, można wybrać się tam na rowerze, zwłaszcza gdy ktoś mieszka jak ja niedaleko, niekoniecznie szosą.
 
 
 
Do Rud od strony Kuźni Raciborskiej prowadzi bardzo dobrze przygotowana trasa wiodąca lasem i taka wycieczka jest ogromną przyjemnością zwłaszcza, gdy można odpocząć na ławce w parku czy na trawie za byłym klasztorem.z20141111_135330

 
Dopiero oglądając zdjęcia sprzed remontu i porównując je ze stanem obecnym uświadamiamy sobie jak wiele pracy włożono w przywrócenie Opactwu Cystersów w Rudach pięknego wyglądu. Mimo to zachodzę w głowę, gdzie podziały się te wszystkie piękne przedmioty zdobiące niegdyś pałacowe wnętrza.
 
2014-11-11-16.48.162WIRTUALNA WYCIECZKA:
http://www.ai360.pl/panoramy/42

20141111_135338
 
WIRTUALNA WYCIECZKA: http://www.turystyka.subregion.pl/_files/panoramy/sakralna/panorama6/1_f.html
 
Wnetrza_palacowe_1295915_Fotopolska-Eu-1Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach
z lotu ptaka:
 
http://www.polskazdrona.pl/pocysterski-zespol-klasztorny-w-rudach-174.html2014-11-11-16.48.165
 
Archiwalne zdjęcia udostępniono dzięki Fotopolska.eu
 

Galeria


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

90 − = 85