browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

zamek Lipowiec

IMG_3460
..Wyobraź sobie, że jesteś w zamku…Jest noc…Wieje chłodny wiatr.Nagle słyszysz na drodze wiodącej do niego stukot końskich kopyt i turkot wozu… Po chwili Twoim oczom ukazuje się ogromna, czarna kareta ciągnięta przez szóstkę koni i gdy tylko wjeżdża na dziedziniec słyszysz jak w pobliskich wsiach zaczynają piać koguty.IMG_3572
Drzwi karety otwierają się i wychodzi z niej biskup w purpurze.
W otoczeniu dostojników kościelnych udaje się na wewnętrzny dziedziniec zamku.Za nim podążają strażnicy ciągnąc skazanego na ścięcie więźnia, na którego przy drewnianym pniu czeka kat.W chwili, gdy nad głową nieszczęśnika zawisa topór, horyzont rozjaśnia błyskawica i nocne zjawy zapadają się pod ziemię.

wygiełzó

Taka legenda krąży o zamku Lipowiec, którego ruiny znajdują się na wapiennym wzgórzu (362 m n.p.m.) w sąsiedztwie wsi Wygiełzów, na południe od Chrzanowa.wygiełzów
 
 
Wzniesiony został z kamienia wapiennego i palonej cegły, posiada trzy kondygnacje otoczone międzymurzem.
 
 
Najstarszą częścią zamku jest wieża z II połowy XIII w oraz fragmenty przedbramia i wykuta w skale studnia, która obecnie ma głębokość 25m, a kiedyś sięgała ona 50m.

IMG_3485

IMG_3481

Początki zamku nie są dokładnie znane. Wg kronikarza Jana Długosza, za czasów księcia Bolesława Wstydliwego istniał tutaj drewniany zamek rycerzy rozbójników, a ponieważ stał na szlaku wiodącym z Krakowa na Śląsk, rozbójnicy łupili kupców. Ich zuchwałość sprawiła, że książę zniszczył ich gniazdo, a ziemię przekazał w 1243r biskupowi krakowskiemu, który wzniósł tam nowy zamek. Gdy warownia przeszła w ręce kolejnego biskupa, Jana Muskaty, ten ją rozbudował .

IMG_3531
IMG_3532
O roli biskupów rezydujących na zamku Lipowiec, którzy przyczynili się do jego rozbudowy świadczą wmurowane tarcze herbowe.Ściany dziedzińca zdobią tarcze herbowe biskupa Zbigniewa Oleśnickiego- Dębno i biskupa Wojciecha Jastrzębca- Jastrzębiec.
106608

Zamek ten był oficjalną rezydencją biskupów krakowskich do I połowy XV w, a gdy stał się przestarzały, nie spełniając już wymogów barokowych rezydencji nastąpił jego zmierzch. Wówczas siedziba biskupów została przeniesiona do Siewierza, a w jego murach utworzono więzienie dla niewygodnych duchownych i innowierców.

IMG_3478

Podania głoszą, że tylko jednemu więźniowi udało się stamtąd uciec w 1550r, a był nim włoski profesor Francesco Stancaro. Miała mu pomóc w tym córka strażnika, która zakochała się we Włochu i do jego celi przemyciła sznur.

IMG_3513Mimo, ze posiadał wybitne położenie obronne, to jednak nie był przystosowany do obrony przed armią szwedzka, która była nowocześnie wyposażona. W czasach Potopu Szwedzkiego rezydował tam gubernator Krakowa.IMG_3514

Zamku Lipowiec nie ominęły pożary. Jeden z większych wybuchł w 1629r i zniszczył przedzamcze i część zamku górnego. Kolejny większy to efekt podpalenia przez wycofujące się wojska szwedzkie w 1657r. Dlatego też w 1720r kolejny biskup rozpoczął odbudowę warowni, z przeznaczeniem jej na dom rekolekcyjny. Gdy około 1750r zakończono prace remontowe zamek częściowo stracił charakter budowli średniowiecznej a zyskał cechy barokowe. W 1800r kolejny pożar strawił dachy i wnętrza co sprawiło, że od połowy XIXw przestał być użytkowany i stał się opuszczoną ruiną, w której poszukiwacze skarbów i miejscowa ludność poczynili duże szkody.

IMG_3518Pod koniec XVIIIw zamek przejęły władze austriackie i podczas powstania styczniowego ruiny stały się schronieniem dla powstańców- oddział gen. Langiewicza.IMG_3504

W XIXw zamek przechodził w prywatne ręce i często zmieniał właścicieli. Grupa galicyjskich miłośników zabytków przygotowała w latach 1891- 1905 plan odbudowy zamku, ale ostatni właściciele- hrabiowie Donnersmark nie wyrazili na to zgody. Niszczał więc i tak dotrwał do lat 50 XXw kiedy to podjęto decyzję o jego ochronie, zachowaniu go w stanie trwałej ruiny i przystosowaniu do zwiedzania. W 1973r zamek wszedł w skład Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego.

IMG_3536
WYCIECZKA WIRTUALNA
http://babice.wkraj.pl/#/41625/191

1Będąc już w zamku Lipowiec, warto wstapić do pobliskiego skansenu,w którym zgromadzono i udostępniono do zwiedzania przykłady budownictwa drewnianego Zachodniej Małopolski.W okolicy proponuję zatrzymać się w Zatorze i zobaczyć tamtejszy pałac. Przy odrobinie szczęścia może uda się obejrzeć wewnatrz piękne malowidła, którym grozi zniszczenie jesli pałac nie zostanie odpowiednio zabezpieczony. Ponadto polecam zwiedzenie zamku Tenczyn w Rudnie.zamek_lipowiec_01
zamek Lipowiec z lotu ptaka
http://www.polskazdrona.pl/zamek-lipowiec-112.html

Galeria


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

9 + 1 =