browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

pałac w Tyczynie

tyczyn mapka

Niecałe 10km na południe od Rzeszowa leży Tyczyn. W 1368r tamtejszy teren został wyznaczony przez króla Kazimierza Wielkiego pod powstanie miasta. Pozwolenie wówczas otrzymał niejaki Bartold Tyczner obwołany pierwszym wójtem, od którego nazwiska miasto wzięło nazwę.

tyczyn
DSC_0003

Nim minął XIVw własność królewska trafiła do Ottona z Pilczy, a po jego śmierci do wdowy. W 1414r Tyczyn i okoliczne dobra stały się własnością Władysława Jagiełły, który spłaciwszy wdowę i jej córkę przekazał miasto Janowi- synowi z poprzedniego małżeństwa jego trzeciej żony- Elżbiety, z domu Pileckiej. tyczyn
Odtąd Pileccy byli w posiadaniu Tyczyna do 1585r. Później dość często zmieniali się właściciele wśród których byli: Mikołaj Kostka, Działyńscy, Braniccy, Wodziccy.

CIEKAWOSTKA

Jan_Klemens_Branicki

Hetman wielki koronny Jan Klemens Branicki będący panem tyczyńskiego majątku do 1771r znany był z dbałości o swoje dobra: przebudował nie tylko kościół, ale wspierał szpital dla ubogich, dzięki niemu miasto zyskało przywilej organizowania jarmarków.

DSC_0021
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Umierając bezpotomnie zostawił wszystko swojej trzeciej żonie Izabeli z Poniatowskich, w imieniu której dobrami zarządzał ksiądz Betański, ona bowiem przebywała w posiadłości, w Białymstoku.

5

Z początkiem XIXw tyczyńskie dobra stały się własnością Piotra Wodzickiego, a po nim kolejnym z rodu: Eliasza,Józefa Dionizego, Aleksandra i Ludwika, któremu zawdzięcza się budowę w 1862r pałacu. Jednopiętrowa, murowana rezydencja stanęła w przeciągu kilku lat i otoczona została parkiem. Zakończenie budowy upamiętnia tablica z napisem: “R. P. 1869 ukończyli Dom ten Ludwik i Jadwiga z Zamojskich Wodziccy”.

2

CIEKAWOSTKA

 

Cztery pokolenia Wodzickich były w posiadaniu majątku w Tyczynie: wspomniani wcześniej Piotr, jego syn Józef, wnuk Aleksander i prawnuk Ludwik. Prócz dbania o swoje dobra, mieli swój wkład również w politykę.
Ponadto nieobce były im tradycje wojskowe. Piotr był generałem wojsk koronnych podobnie jak Józef, który brał udział w Powstaniu Kościuszkowskim i poległ w bitwie pod Szczekocinami. Aleksander uczestniczył w Powstaniu Listopadowym a jego syn Ludwik w Powstaniu Styczniowym.

DSC_0024

DSC_0025

Nim powstał pałac w Tyczynie, już za Pileckich w jego miejscu stał dwór wraz z folwarkiem. Około 1710r kolejni właściciele- Braniccy posiadali drewniany dwór, z którego nic nie zostało, bo rozebrano go w 1773r. Budowa obecnego pałacu trwała siedem lat, a później był rozbudowywany i przebudowywany. Efektem rozbudowy z 1881r było powstanie pawilonu gościnnego projektu krakowskiego architekta Tadeusz Stryjeńskiego, który m.in. pracował przy rozbudowie zamku w Suchej Beskidzkiej oraz w Żywcu.

DSC_0011DSC_0005
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rok później obok pałacu stanęła oficyna połączona z pałacem pawilonem. Pomiędzy pałacem, pawilonem a oficyną znajdowała się również oranżeria, zniszczona podczas ostatniej wojny i rozebrana. Pałacową elewację ozdabiały prócz licznych detali architektonicznych widocznych dziś również nieistniejące pnące się winorośle.

DSC_0032

Spadkobierczynią hrabiego Ludwika Wodzickiego była córka Izabella, która wyszła za księcia Janusza Radziwiłła i w niedługim czasie sprzedała swe dobra w 1911r Witoldowi Uznańskiemu.

DSC_0006
 
 
Po II wojnie światowej majątek upaństwowiono i pałac, który obie wojny przetrwał w dość dobrym stanie przystosowany został pod działalność szkoły i taką funkcję pełni do dziś- mieści się w nim Liceum Ogólnokształcące. Przy okazji prac remontowych wnętrza zmieniły swój dawny wygląd, ale w niektórych pomieszczeniach nadal widoczne są dekoracje sufitów.
DSC_0023

CIEKAWOSTKA

4 września 1945r otworzono w pałacu Prywatne Gimnazjum Koedukacyjne „Samopomocy Chłopskiej”. Patronem szkoły został Władysław Orkan i gdy w 1948r została upaństwowiona zmieniono również nazwę.

DSC_0033

Jednakże 18 stycznia 1975r przywrócono szkole pierwotne imię i odtąd znów nosi imię Władysława Orkana.

Archiwalne zdjęcia udostępniono dzięki fotopolska.eu
 
DSC_0019

6

Galeria


2 Responses to pałac w Tyczynie

  1. W W

    Witam ! Wspaniały blog serdecznie pani dziękuję.Oto małe sprostowanie. Ludwik Wodzicki to mój stryjeczny pra pra dziadek .Gen.Józef Wodzicki uczestnik Powstania Kościuszkowskiego (zginął w bitwie pod Szczekocinami był stryjecznym pradziadkiem Ludwika Wodzickiego i właścicielem posiadłości Wodzickich w Krakowie tzw. nieistniejącego już Pałacu Wodzickich “Na Piasku”.(mam fotografie)Właścicielami Tyczyna kolejno byli Piotr Wodzicki ,Eliasz Wodzicki (brat gen,Józefa Wodzickiego) Józef Dionizy Wodzicki, Aleksander Wodzicki ,Ludwik Wodzicki(stryjeczny brat mojego pra pra dziadka Romana Wodzickiego właściciela majątku i Pałacu w Kościelnikach koło Krakowa .Pozdrawiam.Witold Wodzicki.

    • admin

      Witam 🙂

      Dziękuję za wyczerpujące informacje i naniosę poprawkę. Cenię sobie takie komentarze głównie za informacje z pierwszej ręki, choć ważne jest również dla mnie to, że strona podoba się. Odnośnie wspomnianego nieistniejącego pałacu Wodzickich “Na Piasku” to postaram się dodać go na stronę, bo dla takich budowli mam specjalną zakładkę.

      Pozdrawiam serdecznie
      Dorota Sokół

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

9 + 1 =