W połowie drogi między Rybnikiem a Raciborzem leży Czernica– wieś wspomniana w dokumencie datowanym na 17 marca 1317r, który wystawiła najprawdopodobniej żona pierwszego jej właściciela- niejakiego Tomisława. Na istnienie nazwy wsi istnieją dwie teorie: według jednej nazwano ją Czernicą od Potoku Czernickiego, natomiast druga nawiązuje do owocu leśnego- borówki zwanej niegdyś czernicą.
CIEKAWOSTKA
Mało kto pewnie wie, ale w Czernicy 23 maja 1920r utworzono koło najstarszej polskiej organizacji sportowej jaką jest Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” podlegające wówczas pod Rybnicki Okręg, liczące 56 członków.
W czasie kiedy Polski nie było na mapie, bo podzielono ją między zaborców, działanie rozpoczęły polskie organizacje sokole. Głównym ich zadaniem było krzewienie sportu w społeczeństwie, szerzenie oświaty narodowej oraz budzenie ducha narodowego. Im też zawdzięcza się powstanie wielu klubów sportowych oraz przyczynienie się do powstania ZHP. W każdym zaborze działały oddzielne Związki Sokołów Polskich, które połączono 13 kwietnia 1919r w jedną organizację: Związek Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce. Działacze Towarzystwa mieli swój strój przypominający mundur oraz symbol jakim jest lecący sokół trzymający w szponach sztangę.
W czasie zaborów kiedy zakazane były wszelkie symbole polskie, ów sokół symbolizował Orła Białego.
Towarzystwo posiadało pieśń „Marsz Sokołów” pełniącą rolę hymnu, Sokoły witały się słowami „Czuwaj” oraz „Czołem”, a głównym mottem było: “W zdrowym ciele zdrowy duch”. Po II wojnie światowej działalność Towarzystwa została uznana za nielegalną, której zakazano. Dopiero po upadku komunizmu w 1989r działalność Towarzystwa rozpoczęła się na nowo.
Wśród wielu dość często zmieniających się właścicieli majątku w Czernicy byli przedstawiciele rodzin: Szeliga, Zwierzyna, Poretyńskich, Błudowskich i Zajączków. W XVIIIw dobra należały do Gortzów oraz Reiswitzów. Ostatnim właścicielem wsi od 1848r do końca II wojny światowej była rodzina von Roth.
Baron von Roth postawił we wsi pałac i gdy zmarł w 1895r przypadł on razem z folwarkiem jego żonie Albinie, która mieszkała tam aż do śmierci w 1927r.
Później pałac był dzierżawiony.
CIEKAWOSTKA
Z pałacem w Czernicy wiąże się ciekawa historia mezaliansu barona i ubogiej dziewczyny.
Baron Hugo von Roth, zamożny niemiecki szlachcic, protestant zakochał się po uszy w dwudziestoletniej Albinie Adamietz z ludu i na dodatek katoliczce. Wysłał ją nawet do Wrocławia, by w szkole dla panien nabrała ogłady. Była wówczas w ciąży.
Ożenił się z nią 28 listopada 1882r. W dniu ślubu pan “młody” miał 65 lat, a jego oblubienica zaledwie 22. Wieś była tym oburzona zwłaszcza, że panna młoda była przy nadziei z drugim dzieckiem barona. Pikanterii całej historii dodało to, że baron wydalił ze swojej posiadłości wcześniejszą miłość- Rossine Gross- matkę ich ośmiorga dzieci.
Na jego obronę przemawia fakt, że na końcu Czernicy zbudował jej dom, łożył na dzieci jak też umieścił je w testamencie. To jednak nie zadowoliło jego dwóch dorosłych już synów: Hugo i Friedricha, którzy w złości czy desperacji postanowili skrócić jego życie. Nic nikomu się nie stało, ale cała sytuacja sprawiła, że ojciec
w testamecie umieścił adnotacje, że jeśłi któreś z nieślubnych dzieci będzie sprzeciwiało się jego woli zwyczajnie je wydziedziczy. Pierwsza miłość poszła do sądu i w wyniku procesu zyskała to, że uznał on wszystkie z nią dzieci, dając im swoje nazwisko jednakże bez szlacheckiego przyimka von.
Baron był tak zakochany w swej młodej żonie, że na jego życzenie sprowadzony artysta namalował duży obraz Albiny, który był ozdobą korytarza pałacyku. Niestety, obraz zaginął
w niewyjaśnionych okolicznościach. Miał z nią cztery córki, ale jedna zmarła. W 1890r spisał testament, w którym podzielił swój majątek między obecną żonę i wszystkie swoje dzieci. Rok później, 3 grudnia 1891r przyszła na świat kolejna córka, którą również umieścił w testamencie.
Pierwsza miłość ostatecznie wyjechała z dziećmi, które rozjechały się po świecie, by po latach wrócić jak to się mówi na stare śmieci. W Czernicy pojawiło się jak dotąd trzech potomków
z pierwszego związku barona.
Hugo von Roth zmarł
w 1895r i po jego śmierci Albina uczyniła zarządcą majątku swojego brata Johanna.
Baron miał duży wpływ na rozwój miejscowości : zainwestował w budowę linni kolejowej i tunelu oraz w rozwój rolnictwa i kopalni gipsu. Jednak najbardziej pozostał
w pamięci dzięki swojemu życiu osobistemu do tego stopnia, że jest tematem wiodącym historycznych pikników organizowanych co roku przez Stowarzyszenie Działań Lokalnych Spichlerz w Czernicy.
Pałac w Czernicy zwany również dworem a potocznie „zomkiem” datowany jest na XIXw. Zbudowano go w miejscu wcześniejszego drewnianego dworu wspomnianego już w XVIIw i niewiele można znaleźć informacji zarówno o obecnej
jak i wcześniejszej budowli.
Wiadomo, że niegdyś całe założenie prócz pałacu posiadało karczmę, budynki pracowników dworskich
i zarządców majątku, obory, stodoły oraz spichlerz, dwa stawy rybne i dwuhektarowy park.
Neogotycka, dwukondygnacyjna budowla na planie prostokąta powstała z cegły. Dwie ośmioboczne, trzykondygnacyjne wieże usytuowane po bokach zdobiły do 1937r hełmy, które zniknęły podczas ówczesnej przebudowy pałacu. Główne wejście znajduje się w ganku, do którego prowadzą dwustronne schody. Przy pałacu znajduje się park oraz staw.
Po zakończeniu II wojny światowej majątek upaństwowiono. W pałacu mieścił się Urząd Stanu Cywilnego, Szkoła Rolnicza, a w latach 50tych razem z budynkami gospodarczymi trafił pod zarząd Zakładów Mięsnych z Bytomia. W końcu w 1993r przekazany został gminie i w niedługim czasie przeprowadzono remont. Dziś działa tam Ośrodek Kultury „Zameczek”.
CIEKAWOSTKA
6 grudnia 1933r w Czernicy urodził się Henryk Mikołaj Górecki – kompozytor współczesnej muzyki poważnej i religijnej. Był profesorem i rektorem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Katowicach. Wśród wielu jego dzieł były: Epitafium, III Symfonia, Totus Tuus. Jest Kawalerem Orła Białego.
Ciekawe miejsce, które wreszcie odwiedziłam w czasie godzin pracy Ośrodka Kultury, by zobaczyć salę bankietową
z zachowanym zabytkowym, drewnianym sufitem oraz kaflowym, ozdobnym piecem.
Polecam odwiedzenie pałacu w Czernicy, w którym działa Ośrodek Kultury, gdzie pod okiem instruktorów prowadzone są zajęcia dla dzieci. Przy pałacu znajduje się również pole do minigolfa.
Koniecznie trzeba napić się kawy i zjeść dobre ciasto w otwartej w 1995r pałacowej kawiarni, której w 2016r nadano nazwę “Rothówka”, co nawiązuje do właścicieli: Hugo i Albiny von Roth.
Poza tym można tam zorganizować przyjęcie okolicznościowe, a wszystkie dania przygotowywane są na miejscu, w Zameczkowej kuchni.
Galeria
