browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

zamek w Chrzelicach

chrzelice
 
Chrzelice – wieś na Opolszczyźnie, niedaleko Mosznej, datowana na schyłek XIIIw.
chrzelice
Najwcześniejsze wspomnienie jej jako Chrzelicz pochodzi z 1316r. W XIXw otrzymała niemiecką nazwę Schelitz lub Chrzelitze, które naprzemiennie obowiązywały do końca II wojny światowej.
 
 

DSC_0582

Zamek w Chrzelicach na Opolszczyźnie niedaleko Mosznej to dziś już tylko ruina. Został wzniesiony na niewielkim wzniesieniu przez Joanitów na przełomie XII i XIIIw jako drewniane grodzisko. W 1316r w miejscu obecnego zamku znajdowała się twierdza obronna, którą dowodzili rycerze Bolesława I.

460259

Podania mówią, że w połowie XIIIw zamek był gruntownie przebudowany za sprawą wskazówek Templariuszy stając się jednym z najsilniejszych obiektów obronnych na tym terenie. To właśnie dzięki tym rycerzom zamek obrósł w legendy o skarbach ukrytych w podziemiach zamku. Zamek zbudowany był z cegły, wsparty był przyporami i otoczony był nawodnioną fosą. Posiadał dwa narożne budynki mieszkalne pomiędzy którymi mieściła się brama. W zachodniej części dziedzińca mieściła się wolnostojąca okrągła wieża.

293973

W XIVw miejscowość była własnością książąt niemodlińskich, którzy najprawdopodobniej byli fundatorami murowanego gotyckiego zamku. Podczas najazdów husyckich jakie miały miejsce w latach 1428- 1434 warownia została zniszczona, a rabusie nie dość, że go rozkradli, to podobno przez jakiś czas mieli tam swoją siedzibę i dopiero książę opolski położył kres ich działalności. Zamek został zbrojnie zajęty i zniszczeniu uległy mury oraz wieża.

Zamek Chrzelice

Po bezpotomnej śmierci ostatniego przedstawiciela opolsko- raciborskiej linii Piastów, w 1532r zamek przejął król czeski, a po roku jako zastaw stał się on własnością margrabiego brandenburskiego Jerzego Hohenzollerna. Kolejnym właścicielem była królowa węgierska, a w 1543r został on wydzierżawiony rodzinie von Posadowsky. Od 1578r zamek dzierżawił Jerzy IV Prószkowski, którego syn planował przebudować zamek, ale plany pokrzyżowała wojna 30stoletnia. W połowie XVIIw zamek przekształcono ze średniowiecznej warowni w czteroskrzydłowy barokowy pałac, który utracił cechy obronne.

DSC_0583
DSC_0587

W 1769r zginął w pojedynku hrabia Leopold Prószkowski, a że nie posiadał potomka zamek stał się własnością księcia von Dietrichsteina, który w 1783r sprzedał zamek wraz z okolicznymi wsiami królowi pruskiemu Fryderykowi Hohenzollernowi. W posiadaniu tej rodziny chrzelicki zamek był do końca I wojny światowej.

DSC_0603

W 1816r nowym dzierżawcą zamku został Gottlieb Eduard Helle, który podjął się remontu podupadłej rezydencji. Rozebrane zostało południowe skrzydło grożące zawaleniem. Osuszono bagna, które otaczały rezydencję, a na ich miejscu założono park. Rodzina Helle dzierżawiła to miejsce do 1920r.

365763

W latach 1921- 1938 zamek stał się własnością Pruskiej Izby Skarbowej. Do 1943r działało tam przedszkole, a następnie urzędował w nim sztab wojsk niemieckich. W latach 1944- 45 część zamku przystosowano na lazaret. Pod koniec wojny do maja 1945r na zamku oraz w pobliskiej gospodzie mieścił się sztab łączności wojsk radzieckich.

DSC_0585

CIEKAWOSTKA:

Z pobytem żołnierzy armii niemieckiej i radzieckiej związana jest niewyjaśniona do dziś tajemnica. Podobno w 1944r na dziedziniec zamku podjechało kilka aut ciężarowych. Niemcy przywieźli tam kilkanaście zamkniętych skrzyń, które mieściły zdeponowane obrazy Narodowego Muzeum w Berlinie. Wybrano ten zamek, bo znajdował się on na tzw. Liście Grundmana ( niemieckiego konserwatora zabytków) i sądzono, ze tam będą one bezpieczne. Nic nie wiadomo o ich wywiezieniu stamtąd przez ewakuującą się armię niemiecką. Jeżeli były wcześniej załadowane na ciężarówki, to pewne jest, że utknęły one podczas blokady na drodze między Chrzelicami a Łącznikiem, gdy tereny te zostały opanowane przez wojska radzieckie. Skrzynie zniknęły wraz z odchodzącymi wojskami radzieckimi.

DSC_0586
DSC_0596II wojnę światową zamek przetrwał bez większych szkód i gdy Chrzelice opuściły wojska radzieckie ograbiony obiekt przekazano Nadleśnictwu Prószków. W 1946r w części wnętrz zamku urządzono mieszkania i taki stan istniał do lat 60tych XXw.DSC_0607 - Kopia

Opuszczony i niezamieszkały obiekt zaczął popadać w ruinę. Podczas burzy z 1977r zawaliła się część dachów i stropów, a w niespełna 10 lat później runęła zewnętrzna uszkodzona część skrzydła. Nikt nie zabezpieczył ani nie konserwował zabytku. W 2006r nadleśnictwo sprzedało zrujnowany zamek prywatnemu inwestorowi z Opola. . W zdewastowanym byłym zamku nie zachowało się zbyt wiele detali architektonicznych. Są jedynie fragmenty gzymsów, obramowania okien, a ruiny otacza 4hektarowy park z nielicznymi drzewami. Zamieniający się w kupę kamieni obiekt w niczym nie przypomina dawnej pięknej rezydencji.

DSC_0606
DSC_0605Będąc
w pałacu w Mosznej
warto przy okazji
nadjechać i zobaczyć
pozostałości zamku
w Chrzelicach
i choć to tylko ruina-
jest ona
prawdziwym kontrastem
dla pięknego,
zadbanego pałacu.
A naprzeciw niego
znajduje się
wspomniana wcześniej gospoda.

Galeria


One Response to zamek w Chrzelicach

  1. Ksawery

    Brawo dla autora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

45 − = 39